T.C.
         BAYINDIRLIK VE İSKAN BAKANLIGI
Yüksek Fen Kurulu Başkanlığı
ANKARA

Karar Konusu      	: Anahtar teslim götürü bedelli sözleşmede 
                                 yapılmayan imalat bedeli kesintisi
 Karar N o              : 2005/050
 Karar tarihi           : 04.05.2005

YÜKSEK FEN KURULU KARARI

1-	GİRİŞ

… tarafından … yılında anahtar teslim götürü bedelli olarak ihalesi yapılan ve halen inşaatı devam eden "…İnşaatı" kapsamında uygulama projesinde olmasına rağmen yapılmamasına karar verilen ankraj bedellerinin Bayındırlık Kurulu'nca tespitine ilişkin olarak…Müdürlüğünce…tarih ve … sayılı yazı ve ekleri ile başvurulmuştur. İlave olarak istenilen bilgi ve belgeler, … tarih ve … sayılı yazıları ekinde Kurulumuza intikal ettirilmiştir.

            II- KONU

Ana hatlarıyla, 4734 sayılı Kamu İhale Kanuna göre Anahtar Teslim Götürü Bedelli olarak ihale edilen işin kapsamında ve uygulama projesinde yer alan, … iksa kazıklarının arkasındaki zeminin kazılarak indirilmesi ve dolayısıyla 1. sıra ankrajların… adetinin yapımına gerek kalmaması sebebiyle, yapılmayan imalatın bedelinin tespiti ve kesilmesidir.

       Yüklenici … tarihli dilekçesinde; kazı iksa sistemine ait onaylı revize projesi uygulandığında gecikme olacağını, farklı bir metotla, imalatın tüm sorumluluğu üstlenilerek kazık dışındaki toprak yükünün kazılarak alınıp, ankraj ve çelik kiriş sistemleri yapılmadan geçileceğini ve öngörülmesine rağmen yapılmayan ankrajlar için ihale teklifine dahil edilen ….- TL bedelin kesilmesini talep etmiştir.

İdaresi yazılarında; yapılmayan bahse konu  ..Ad x ..m = … M ankraj imalatı bedelinin sözleşmesinde açık olarak bulunmadığı için piyasa araştırmasına dayalı olarak belirlendiğini ve toplam …-TL. nin yüklenici hak edişinden kesildiğini ifade etmekte, yüklenici firmanın da, daha önce yapı denetim teşkilatına vermiş olduğu dilekçede kesilmesini teklif ettikleri bedel olan …-TL nin üzerinde bir kesinti yapılmasına itiraz ettiğini belirtmektedir.

Ve devamla; anahtar teslimi bir işte kesilecek bedelin tespiti için, sözleşme eki Yapım İşleri Genel Şartnamesinin (YİGŞ) "Sözleşmede Bulunmayan İşlerin Birim Fiyatının Tespiti" başlıklı 23. maddesinden hareketle anlaşmazlık tutanağı düzenlemek üzere yüklenicinin iki kez davet edildiğini belirtmekte, ancak davetlerine cevap alınmamış olduğu cihetle konunun, aynı madde gereği olarak Bayındırlık Kurulunda çözülmesini istemektedir.

Kurulumuz; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu hükümlerine göre anahtar teslim götürü bedelli ihale edilerek 4735 sayılı Kamu sözleşmeleri Kanunu'na göre sözleşmeye bağlanan işlerin uygulama projesinde bir değişiklik öngörülmesi ve bu değişikliğin idarece kabul edilerek revize projenin onaylanması halinde, yeni duruma göre oluşabilecek iş artış ve eksilişi üzerindeki anlaşmazlıkların değerlendirilmesi ile uygulama projesinde idarece bir değişiklik öngörülmediği ancak yüklenici tarafından sözleşme ve eklerinin dışında bir imalat yapılmasına rağmen bu imalatın yeni duruma göre idarece kabul edilmek zorunda kalındığı hallerdeki anlaşmazlıkların değerlendirilmesi, farklı hükümlere göre olmakta, bu nedenle, atık su arıtma havuzunun iksa sistemindeki ilk sıra ankraj imalatlarından vazgeçilmesinin idarece kabul edilip edilmediği hususunun önemli olduğunu belirterek idaresinden konuya ilişkin bilgi ve belge istemiştir.

III- İNCELEME

Konu, Yüksek Fen Kurulu'nda tip sözleşme ve ekleri ile yazışma, rapor ve analizler çerçevesinde incelenmiştir.

Öncelikle bilinmesi gereken husus; YİGŞ 'nin "Sözleşmede Bulunmayan İşlerin Birim Fiyatının Tespiti" başlıklı 23. maddesi uygulamasının; maddenin (a) bendinde ifade edildiği gibi, ön veya kesin proje üzerinden fiyat teklifi alınarak ihale edilen ve Birim Fiyat Sözleşme ile yürütülen yapım işleri ile. (b) bendinde ifade edildiği gibi Genel Şartnamenin 22. maddesi çerçevesinde verilen bir iş artışının söz konusu olduğu yapım işlerinde, ancak uygulanabileceği hususudur.

Bu çerçevede bakıldığında, bahse konu imalatın sözleşmede bulunmayan bir imalat olmadığı ve anahtar teslim götürü bedelli olarak ihale edilmiş işin, iş artışından kaynaklanmadığı nedeniyle konunu0, YİGŞ 'nin 23. maddesi kapsamında değerlendirilemeyeceği açıktır.

Konuyla ilgili olan madde YİGŞ 'nin "Sözleşme ve Eklerine Uymayan İşler" başlıklı 24. maddesidir. Burada, "Bununla birlikte, yüklenici tarafından proje ve şartnameden farklı olarak yapılmış olan işlerin, fen ve sanat kurallarına ve istenen özelliklere uygun oldukları idarece tespit edilirse bu işler yeni durumları ile de kabul edilebilir.

Ancak bu takdirde yüklenici, daha büyük boyutta veya fazla miktarda malzeme kullandığını ve daha fazla emek harcadığını öne sürerek fazla bedel isteyemez. Bu gibi hallerde hak ediş raporlarına, proje ve şartnamelerde gösterilen veya yazılı talimatla bildirilen boyutlara göre hesaplanmış miktarlar yazılır. Bu şekilde yapılan işlerin boyutları, emeğin değeri ve malzemesi daha az ise bedeli ona göre ödenir. “hükmü mevcut bulunmaktadır

İdaresince gönderilen yazının son paragrafında, "İdarede bu imalat değişikliğini, … - TL bedel kesilmesi kaydıyla yeni duruma göre kabul etmek zorunda kalmıştır."denilmekte olup bu değerlendirme, 24. madde metninde yer alan"..fen ve sanat kurallarına ve istenen özelliklere uygun oldukları idarece tespit edilirse, bu işler yeni durumları ile de kabul edilebilir." Hükmüne tam olarak uygun düşmemektedir.

İmalat değişikliği, fen ve sanat kurallarına uygun, istenen özellikleri karşılayan bir sonuç doğurmuş ve bu sonuç da idarece kabul edilmişse, konuya bedel kesilerek çözüm getirilmesi mümkündür. Aksi halde yüklenici, sözleşme ve eklerindeki hükümler gereği bedelsiz olarak imalatı değiştirmek veya yıkıp yeniden yapmak zorundadır. Yüklenici bu hususları yerine getirmediği takdirde işin feshi söz konusudur.

IV – KARAR

            Konu bütün bu boyutlarıyla değerlendirildiğinde;

Bahse konu imalatın, sözleşmede bulunmayan bir iş olmadığı ve bir iş artışından kaynaklanmadığı nedeniyle konunun, Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 23. maddesi kapsamında değerlendirilemeyeceğine,

Yüklenici tarafından sözleşme ve eklerinin dışında bir imalat yapılmasına rağmen, bu imalatın fen ve sanat kurallarına ve istenen özelliklere uygun olması ve yeni duruma göre idarece kabul edilmesi durumunda ise; 24. maddenin" ...Bu şekilde yapılan işlerin boyutları, emeğin değeri ve malzemesi daha az ise bedeli ona göre ödenir." hükmü gereği, daha az olan emeğin ve malzemenin değerinin tespiti için, işe ait pursantaj değerlerinin istinat ettiği veriler de dikkate alınarak, bahse konu imalatın tamamının yaptırılması halinde ödemede esas alınan pursantaj yüzdelerinden hareket edilmesine,

Yapılmayan ankraj bedelinin işe ait sözleşme ve ekleri dahilinde kalınarak yukarıda belirtilen doğrultuda tespit edilmesine ve bu bedelden; zeminin tekrar eski haline getirilmesinin idarece istenilmemesi halinde, kazık arkalarındaki toprak yükünün alınması maksadıyla hafredilen kazı bedelinin düşülerek kesinti bedelinin bulunmasına, ancak bu bedelin yüklenicinin kesilmesini kabul ettiği bedelden daha düşük olması halinde, yüklenicinin kabul ettiği bedelin kesilmesi gerektiğine,

           Kurulumuzun 04.05.2005 tarihli oturumunda oy birliği ile karar verilmiştir.